Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 13 november 2018

Algemene beschouwing Begroting 2019

Algemene beschouwing D66 Waalre uitgesproken door Saskia Harks tijdens de raadsvergadering van 6 november 2019.

Geachte voorzitter, beste aanwezigen,

Ik hoef u niet te vertellen dat mijn fractie staat voor openheid, vooruitgang en vernieuwing. Logisch dus, dat wij bedenkingen hebben bij de begroting.

Stilstaan is achteruitgang
Eerlijk gezegd, zie je weinig vooruitgang of vernieuwing. En in de dynamische wereld van nu, betekent stilstaan helaas achteruitgang.
Op meerdere vlakken staat de begroting stil en gaat het college het wiel weer uitvinden. Dat kost geld. Dat wíj liever uitgeven aan innovatie. Maar helaas: wat al onderzocht is – zoals afvalinzameling en de Oostwestverbinding – gaat dit college wéér onderzoeken… waarom?
Het antwoord van het college aan onze inwoners: ‘Tja, da’s politiek’.

Wordt hier een meer open politiek gevoerd? Zijn we op weg naar een nieuwe samenwerking met openheid naar elkaar en naar de inwoners? Die cultuuromslag moet wèl de goede richting in gaan. Dus zeker niet achteruit!
De werksessies van onze wethouders, waarin we samen met ambtenaren, in openheid sparren over belangrijke zaken. Dát noem ik vooruitgang. Kunnen we met zo’n sessie ook eens bekijken waar volgens deze raad de grens van dualisme wordt overschreden?

Open kaart spelen
Wij zijn er in ieder geval falikant tegen om te roepen dat we luisteren naar inwoners, en vervolgens uitkomsten van gemeentelijke enquetes en petities van burgers naast ons neer te leggen. En dat is gebeurd. Daarom is wat D66 betreft, de definitieve beslissing over onze afvalinzameling dit keer écht aan de inwoners en dienen wij hier een motie voor in. Ook om meer onvoorziene kosten en stilstand te mijden.

Want ja, we staan écht stil, en gaan dus achteruit, als je leest wat we gaan doen aan duurzaamheid in ons ‘groene’dorp. Vrijwel niets. Zaken in beeld brengen, voor de hand liggende plannen opstellen… Die deur staat zó ver open, daar kun je met een stadsbus doorheen! En het enige wat gerealiseerd wordt, is het zonnepark op het hockeyveld. Ouwe koek dus. Wij hadden écht veel meer verwacht van een Groenlinks-wethouder. Wethouder, wat vindt u hierzelf van?

Positief
Over groen gesproken: We zijn wél blij met het hoofdstuk openbaar groen. Omdat er nu daadwerkelijk uitvoering wordt gegeven aan verbetering, waar wíj ons al eerder voor hebben ingezet.
En over burgerparticipatie: we zijn blij dat het formatiebudget er nu instaat en dat in de komende begrotingen burgerinitiatieven écht een plek krijgen.
Ook is het jeugdcultuurfonds – voor minima – nog niet aan de kant geschoven én we kunnen komend jaar eindelijk daadwerkelijk aan de slag met plannen voor de N69 en Den Hof – die mede door de denktank – al lang in voorbereiding zijn.

We krabbens ons wél achter de oren wegens onze verouderde bruggen: Is het risico dat daar – voor de veiligheid – flink aan gerepareerd moet worden met hoge kosten, niet veel te laag ingeschat? Wij hopen dat onze zorgen verdwijnen, zodra het bruggenonderzoek op tafel ligt.
En hoe zit het nu met de afvalstoffenheffing? Met de reactie op onze vraag waarom de reserves zo zijn gestegen, kregen wij ineens ándere cijfers op ons bord. Hoe moeten we instemmen met de begroting als de cijfers niet kloppen? En wethouder, waar komen nu de verschillen in de reserves vandaan?

Inclusieve samenleving
Wij waren blij verrast te lezen dat het college een gegarandeerd bestaansminimum voor alle inwoners wil bereiken. Een moeilijke opgave, omdat het zeer diverse mensen betreft – qua leeftijd en problematiek – die niet allen gemakkelijk in beeld te krijgen zijn. Wij geven de wethouder een steuntje in de rug bij deze taak, met onze motie ‘uitvoering garantie bestaansminimum’.

Risico’s en uitdagingen sociaal domein
Het belangrijkste doel van een begroting, is niet tot een sluitend kostenplaatje te komen, maar tot een verantwoord plan voor onze inwoners, waarin reële kosten worden meegenomen. Zorg en ondersteuning voor inwoners die dat nodig hebben, krijgen te weinig aandacht. De ambitie is lager, terwijl wij wederom uitdagingen en financiële risico’s aan zien komen.
Zo wordt vanaf januari de eigen wmo-bijdrage maximaal 17,50 per vier weken, ongeacht je inkomen. Wethouder, gaat dit niet veel meer kosten dan ingecalculeerd? Velen hebben immers zelf particuliere hulp geregeld sinds 2015, wegens een hoge eigen bijdrage. Daarvóór maakten ruim drie keer zoveel inwoners gebruik van huishoudelijke hulp als nu. Zelfs als maar de helft terug komt, verdubbelen de uitgaven!
En nog iets: het sociaal domein in Eindhoven staat in brand. Wij zijn kritisch op de gang van zaken en maken ons ernstige zorgen, ook vanwege de nieuwe plannen van Eindhoven. Eindhoven heeft tenslotte de opdracht zorgtaken – zoals beschermd wonen – voor ónze inwoners te regelen. Menig college in de regio heeft zich hierover uitgesproken.
Wij hebben ú hierover nog niet gehoord. Wethouder, regionale samenwerking is nodig voor een zelfstandig Waalre. Maar wordt er überhaupt samengewerkt, als Eindhoven zichzelf in de fik steekt, met maatregelen zoals budgetplafonds, die ons ook raken? Bent u daarop voorbereid? Wij dienen in ieder geval een motie in om op te komen voor onze inwoners.

Ook zijn wij tegen de inversteringsstop op preventie. Waar vorig jaar een kwart miljoen werd geïnvesteerd, staat nu het cijfer nul! Preventie levert veel op voor het welzijn van onze inwoners en biedt júist de mogelijkheid om hoge kosten naar achteren te schuiven! Het college zégt in de begroting de focus te leggen op preventie, maar het
omgekeerde gebeurt. En vergeet niet: er is pás een motie aangenomen waarin de raad aangaf dat er niet bezuinigd mág worden op jeugdzorg. Maar de financiële risico’s binnen jeugdzorg, die zijn er helaas nog steeds.

En nóg een uitdaging: per januari moeten wij zelf het Rijksvaccinatieprogramma uitvoeren; een nieuwe taak erbij dus. Wethouder, waarom staat deze niet in de begroting? Met de teruglopende vaccinatiegraad en recente uitbraken van de mazelen en de bof, krijgen we er wat ons betreft nóg een taak bij: effectieve voorlichting voor een hoge vaccinatiegraad. Het gaat immers om de gezondheid van onze jeugd. Daarom dienen wij ook híervoor een motie in.

Sportief
Het is goed te lezen dat de gemeente een gezonde leefstijl van alle inwoners wil stimuleren. Waalre is echter geen aanbieder van aangepaste sport. Door aansluiting bij ‘Uniek Sporten Zuid-Brabant’ kunnen we samen met gemeentes als Valkenswaard en Veldhoven kennis en expertise bundelen, om mensen met een beperking te ondersteunen om te gaan bewegen. Én dan kan Waalre lokale sportaanbieders – met uniek sporten – stimuleren en adviseren. Dan maken we Waalre weer een stukje inclusiever zonder dat er eerst naar een buurtgemeente moet worden gereden. Ook hiervoor een motie.

Genoeg gezegd, voorzitter, nu aanpakken en vooruit!